Koristeći oslabljen međunarodni položaj Grčke, Vašington, Berlin i Brisel traže od Atine da se približi Prištini, kako bi oni ostvarili svoje interese i time spremaju novi udar na Srbiju, upozorava Zoran Milivojević, diplomata u penziji, posle najave Grčke da u Prištini otvara Kancelariju na nivou političkih direktora.
Milivojević smatra da iako za sada Grčka ostaje na poziciji da neće priznati državu Kosovo, podizanjem nivoa nivo odnosa sa Prištinom stvara ambijent koji vodi ka priznanju, što bi moglo da utiče i na one članica EU koja nisu priznale Kosovo, pre svega na Slovačku i Rumuniju.
Grčka najslabija karika
– Činjenica je da je nedavno Prištinu posetio gradonačelnik Atine a da je u najavi i poseta ministra spoljnih poslova Grčke. To je već politički znak da ti odnosi idu uzlaznom linijom i da se kreću u pravcu priznanja međunarodno pravnog subjektiviteta identiteta Kosova od strane Grčke – upozorava Milivojević.
Grčka je, kako kaže, najslabija karika među pet država EU koje nisu priznale Kosovo, a nema nijedan unutrašnji direktan motiv za stav o nepriznanju Kosova, za razliku od ostalih država koje EU koje do sada nisu priznale Kosovo.
– Španija ima opasnost od separatističkih tendencija u Kataloniji i probleme oko Gibraltara od ranije, u slučaju Kipra je to jasno zbog separatističkih tendencija koje su i formalizovane pokušajem da se sever Kipra proglasi za državu. Što se tiče Slovačke i Rumunije postoji opasnost zbog specifičnog položaja i njihovih odnosa vezanih za Mađarsku – objašnjava bivši diplomata.
Mogući razlozi da Grčka prizna Kosovo
Ključni razlog zbog koga bi Grčka mogla biti na putu da prizna Kosovo je vezan za njen državni i nacionalni interes u pogledu Kipra, veruje Milivojević, imajući u vidu da je Kipar za Atinu državno i nacionalno pitanje broj jedan.
– Druga stvar zašto Grčka kreće ovim putem se može tražiti i u tome da je ovo država koja je pretrpela najveću ekonomsku štetu posle krize iz 2008. godine zbog čega je njen međunarodni položaj značajno opao i u EU, i zato je postala podložna za uticaje. Vezano za tu poziciju pokvarili su se i odnosi između Vašingtona i nekih zemalja EU sa Turskom zbog čega je južno krilo NATO i južno krilo EU postalo problematično a tu su došli do izražaja i problematični grčko-turski odnosi – napominje Milivojević.
Osim što bi Grčka ovim potezom dobila odrešene ruke za delovanje u regionu, ujedno bi, primećuje Milivojević, sredila i potencijali problem koji bi mogao da nastane sa albanskom manjinom u Grčkoj u sklopu velikoalbanskog projekta ukoliko bi njegova realizacija postala revnosnija i otvorenija.
Kosovo kao Severna Makedonija
Milivojević podseća da je na sličan način Zapad preko Grčke pre nekoliko godina rešio pitanje imena Severne Makedonije.
– Svojevremeno je vlada Aleksisa Ciprasa rešila pitanje imena Makedonije u korist transatlantskih interesa posle čega je Makedonija postala članica NATO. U tom smislu se sada vrši pritisak da i Grčka prelomi, da povuče nogu i prizna državnost Kosova i da se na taj način ostvari uticaj transatlantske zajednice na ovim prostorima – ističe on.
To bi, veruje Milivojević, oslabilo poziciju Srbije i čvrst stav petorke u EU o nepriznavanju Kosova i time otvorilo prostor za delovanje prema nekim drugim članicama koje spadaju u ovu grupu.
Slovačka i Rumunija sledeće na redu
– Mislim da bi na prvoj liniji pritisaka bile Rumunija i Slovačka. U Rumuniji raste uticaj SAD kao i u slučaju Grčke i tu bi moglo da se prelomi, pogotovu što je položaj mađarske manjine u Rumuniji manje problematičan nego što je to položaj mađarske manjine u Slovačkoj – navodi Milivojević.
Slovačka bi, smatra on, ipak mogla pre da bude sledeća na redu, imajući u vidu da su stavovi Španije i Kipra najtvrđi jer su te dve države direktno suočene sa separatizmom i njihovi stavovi prema nepriznavanju Kosova su direktno povezani sa njihovim nacionalnim i državnim interesima.
