Mesečeva površina može se pohvaliti brojim ožiljcima i pričom urezanom u kraterima, ali njegove dubine isto tako skrivaju različite tajne.
Mesec je poznat po brojnim kraterima koji čuvaju ožiljke raznih turbulencija koje dolaze iz svemira. Ali, odmah ispod površine Meseca nalazi se dokaz niza tokova lave, erupcija koje su ovo nebesko telo zadesile iznutra.
Jianking Feng, astrofizičar sa Instituta za planetarnu nauku u Arizoni, i njegove kolege u Kini i Velikoj Britaniji želeli su da prošire prethodna istraživanja lunarne podzemne površine.
Kao i u prethodnim studijama, Feng i njegove kolege analizirali su podatke sa rovera Čang’e-4, koji je sleteo na drugu stranu Meseca 2019. Ovog puta imali su mnogo više podataka za rad i zavirili su dublje u površinu Meseca koristeći niže frekvencije radara koji prodire u zemlju.
Lunarni penetrirajući radar je instrument na roveru Čang’e-4 koji emituje pulsirajuće signale u lunarnu površinu dok se rover kreće. Ako ovi radarski signali naprave jasan kontrast između dva podzemna materijala sa različitim svojstvima, oni se reflektuju nazad do površine gde čeka prijemnik.
Osim starog kratera sakrivenog u krhotinama i zemlji odbačenoj od obližnjih udara, Feng i njegove kolege nisu pronašli ništa previše neobično u prvih 40 metara površine Meseca. Međutim, na dubini od 90 metara stvari su postale malo interesantnije.
„Kroz ovu istragu otkrili smo više slojeva u gornjih 300 metara, što verovatno ukazuje na seriju bazaltnih erupcija koje su se dogodile pre više milijardi godina“, pišu Feng i njegove kolege u svom radu koji je objavljen u časopisu Džurnal of džiofizikal risrč: Planets.
Lunarni vulkanizam je vruća tema u poslednje vreme. Tako su prošlog meseca naučnici su pronašli čudnu žarišnu tačku na suprotnoj strani našeg satelita, koja bi mogla biti zakopana masa očvrsnute magme proizvedene vrstom vulkanske erupcije koja ranije nije viđena na Mesecu.
Zahvaljujući prvim lunarnim stenama pronađenim u više od četiri decenije, saznali smo i da je lava tekla iz vulkana na Mesecu milijardu godina duže nego što se mislilo.
Slojevi očvrsle lave koje su otkrili Feng i njegove kolege još su jedan zapis te duge istorije. Deblji slojevi pronađeni su dublje, iako su se istanjili prema površini, što ukazuje na „postepeno iscrpljivanje unutrašnje toplotne energije koja je pokretala [lunarni] vulkanizam“ i „smanjenje obima erupcije tokom vremena“.
Najdeblji slojevi široki su oko 70 metara, sužavajući se na oko 5 metara na manjim dubinama u blizini mesta slijetanja rovera. Feng i njegove kolege veruju da su identifikovali najmanje tri ili četiri velika događaja toka lave, od kojih se neki pojavljuju prilično blizu jedan drugom.
Nakon unakrsne provere svojih merenja sa podacima iz prethodnog lunarnog modula, Čang’e 3, istraživači kažu da su ovi slojevi reprezentativni primerci podzemnih karakteristika preko Von Karman kratera na Mesecu gde se Čang’e-4 kretao.
Međutim, ovi podaci ne mogu nam reći ništa o vremenu nastajanja vulkanskih erupcija na Mesecu, osim toga da se čini da su se vremenom smanjivale kako je Mesečeva toplotna energija nestajala, prenosi Sajens alert.
