U srcu Starog grada u Jerusalima, nadomak Crkve Svetog Groba, vekovima stoji svedočanstvo srpske vere i državnosti, manastir Svetih arhangela Mihaila i Gavrila, zadužbina kralja Milutin iz početka 14. veka. Podignut kao znak zahvalnosti za veliku pobedu srpske vojske u Maloj Aziji, ovaj manastir bio je duhovno utočište srpskih monaha i hodočasnika, ali i simbol snažnih veza Srbije sa Svetom zemljom.
Manastir je podignut oko 1312/13. godine na temeljima starog vizantijskog zdanja iz ranih vekova hrišćanstva. Prema zapisima arhiepiskop Danilo, kralj Milutin je poslao srpske ratnike u pomoć vizantijskom caru Andronik II Paleologu, a pobeda nad neprijateljem bila je toliko silovita da je ostala zabeležena kao jedna od najsjajnijih epizoda tog vremena. U znak zahvalnosti, podignuta je crkva, a potom i konaci, bolnica i gostionica za srpske i pravoslavne poklonike.
Brigu o manastiru nastavili su i potonji vladari. Stefan Dečanski ga je ukrasio i darivao, dok je car Dušan obezbedio stalne prihode iz Dubrovačke carine i srpskih manastira. U njemu su se okupljali i ruski monasi, pa je manastir imao i širi pravoslavni značaj.
Tokom vekova, sudbina manastira pratila je sudbinu srpske države. Posle njenog slabljenja i finansijskih teškoća, manastir je 1623. godine prodat grčkom patrijarhu Teofan, čime je prestala višestoljetna uprava srpskog bratstva. Ipak, srpsko prisustvo nikada nije potpuno iščezlo, kroz hodočašća, darove i stalnu brigu Crkve.
Pogled redakcije portala Vesti Online
Kroz istoriju su ga posećivali brojni velikodostojnici, među njima i Arsenije III Čarnojević i patrijarh Pavle, čuvajući tako vezu između Srbije i Jerusalima. Danas, Srpska pravoslavna crkva nastoji da ovaj manastir ponovo vrati u svoje okrilje, kao dragoceno svedočanstvo vekovne duhovne i istorijske prisutnosti srpskog naroda u Svetoj zemlji.
Piše: Stefan Stojanović
