Navršilo se 11 godina od potpisivanja Briselskog sporazuma. Tada je to bio istorijski sporazum koji je trebalo da označi početak suživota dva naroda na Kosovu i Metohiji i normalizaciju odnosa Beograda i Prištine. Međutim, već 11 godina čeka se implementacija ključnog dela sporazuma – formiranje Zajednice srpskih opština.
Oko teksta sporazuma, koji je formalno nazvan „Prvi sporazum o principima koji regulišu normalizaciju odnosa“ pregovaralo se šest meseci pre nego što su na dokument stavljena tri potpisa.
U ime Beograda dokument je potpisao tadašnji predsednik Vlade, a današnji šef diplomatije Ivica Dačić, a u ime Prištine Hašim Tači koji je u to vreme obavljao funkciju premijera.
Treći potpis, u ime Brisela koji je učestvovao kao posrednik, stavila je tadašnja visoka predstavnica Evropske unije za spoljnu politiku i bezbednost Ketrin Ešton.
Briselski sporazum trebalo je da označi početak suživota dva naroda na Kosovu i Metohiji i normalizaciju odnosa Beograda i Prištine. Međutim, već 11 godina čeka se implementacija ključnog dela sporazuma – formiranje Zajednice srpskih opština (ZSO).
Briselski sporazum, potpisan 19. aprila 2013. godine, ukupno broji 15 tačaka. Zajednica srpskih opština čini okosnicu ovog dokumenta, a na nju se odnosi prvih šest tačaka sporazuma.
Na osnovu dogovorenog dokumenta, predviđeno je da ZSO bude asocijacija opština u kojima Srbi čine većinsko stanovništvo na Kosovu, da ima statut, predsednika i potpredsednika i skupštinu, a članstvo bi bilo otvoreno za svaku drugu opštinu pod uslovom da se o tome saglase članovi – opštine učesnice.
Sve opštine bi imale pravo da sarađuju u kolektivnom sprovođenju ovlašćenja kroz ZSO, a Zajednica bi imala pun nadzor nad oblastima ekonomskog razvoja, obrazovanja, zdravstva, urbanizma i ruralnog razvoja.
Ostale tačke Briselskog sporazuma odnosile su se, između ostalog, na policiju, pravosuđe, sudstvo i lokalne izbore.
Prema Briselskom sporazumu, predviđeno je postojanje regionalnog komandanta policije za četiri opštine na severu KiM u kojima Srbi čine većinsko stanovništvo (severna Mitrovica, Zvečan, Zubin Potok i Leposavić), a komandant policije za taj region je Srbin koji se imenuje sa spiska koji dostavljaju četiri gradonačelnika u ime ZSO.
Takođe je predviđeno da sastav kosovske policije na severu oslikava etnički sastav stanovništva ove četiri opštine.
