Jedan od modela koji se očekuje da bude predstavljen kosovskom rukovodstvu povodom formiranja Zajednice srpskih opština, tokom posete specijalnog izaslanika EU Miroslava Lajčaka i SAD Gabrijela Eskobara, je sličan modelu u Belgiji, takozvani model „Istočne Belgije“.
Eskobar i Lajčak, doputovaće na Kosovo 31. januara, gde će se sastati sa kosovskim liderima, uključujući premijera Aljbina Kurtija. Očekuje se da će Kurtiju predočiti neke moguće modele Zajednice srpskih opština.
Portal Demokarcia ekskluzivno saznaje da je jedan od modela koji će se naći pred Kurtijem, sličan onom u Belgiji, poznatom i kao „Istočna Belgija“.
Taj model u velikoj meri prebacuje političke nadležnosti na druge sektore, kao što su obrazovni sistem, pravosudni sistem, bezbednost i tako dalje. Međutim, belgijski model ima i političke nadležnosti, jer kao region ima zakonodavnu moć i održava široku autonomiju sa parlamentom, vladom i državnom službom.
Tamošnja Generalna direkcija je uglavnom nadležna za poslove kulture, obrazovanja, stručnog osposobljavanja, zapošljavanja, porodične i socijalne zaštite, kao i za nadzor nad lokalnim vlastima.
Belgijski ustav takođe uključuje stvaranje jezičkih zona, koje imaju nadležnosti u mnogim oblastima.
Što se tiče Zajednice srpskih opština, kako je do sada predstavljeno na Kosovu, glavno pitanje u vezi sa njenim osnivanjem je pitanje nadležnosti.
U decembru 2015. godine, Ustavni sud Kosova je utvrdio da principi za formiranje ZSO, kako je to utvrđeno Briselskim sporazumom. što je ratifikovala i Skupština Kosova nisu u potpunosti u skladu sa duhom Ustava iz člana 3, o „jednakosti pred zakonom“ i poglavljima o „osnovnim pravima i slobodama“, kao i „prava zajednica i njihovih pripadnika“, piše Demokracia.
Vlada Kosova na čelu sa Aljbinom Kurtijem više puta izjasnila protiv osnivanja Zajednice srpskih opština.
