Književna scena ostala je bez Sretena Božića, širom sveta poznatog pod imenom Bi Vongar. Zauvek je spustio svoje pero 8. marta u Melburnu u 94. godini, ostavljajući iza sebe nasleđe najznačajnijeg hroničara aboridžinske sudbine. Rođen 1932. u selu Gornja Trešnjevica kod Aranđelovca, tokom decenija rada postao je ključna figura koja je globalnoj javnosti približila stradanja starosedelaca Australije. Njegov opus ostaje trajni dokument o kolonijalnom nasleđu, nuklearnim probama i ekološkoj pustoši koju su osiromašeni uranijum i industrija ostavili na kontinent.
Napuštanje Jugoslavije nakon drugog svetskog rata odvelo ga je u Pariz, gde ostvaruje ključnu saradnju sa filozofima Žan-Pol Sartrom i Simon de Bovoarom. Početkom šezdesetih godina, trajno se nastanjuje u Australiji, birajući suživot sa domorodačkim plemenima Aboridžina tokom punih deset godina.
Boravak u australijskoj divljini obeležila je i dramatična epizoda u pustinji Tanami kada mu je tokom puta uginula kamila, a život mu spasili pripadnici starosedelačkih zajednica. Upravo tada započela je duboka povezanost sa ljudima čiju je istoriju i stradanje kasnije opisivao u svojim knjigama. Aboridžini su mu dali ime Banumbir Wongar, što na lokalnom jeziku znači „glasnik iz sveta duhova“.
Bibliografija Bi Vongara obuhvata četrnaest dela, a naslovi poput „Walg“, „Raki“ i „Dingovo leglo“ stekli su svetsku slavu. Književni opus nagrađen je priznanjima PEN International-a i Američkog bibliotečkog udruženja, dok mu je Univerzitet u Kragujevcu 2009. godine dodelio počasni doktorat. Pozne godine proveo je u Melburnu u društvu svojih dingosa, poštovan među Aboridžinima kao istinski zaštitnik i njihov nepokolebljivi zastupnik.
Pogled redakcije portala Vesti Online
Njegova arhiva danas se čuva u Narodnoj biblioteci Australije, svedočeći o decenijama neumornog rada na očuvanju aboridžinske kulture. Sreten Božić ostaće upamćen kao retki stvaralac koji je sopstvenu sudbinu neraskidivo vezao za opstanak jednog naroda.
Piše: Stefan Bogdanović
