U nemačkim supermarketima police sa jajima trenutno zjape prazne na mnogim mestima – cene su skočile i do 25% u januaru 2026. godine u poređenju sa prošlom godinom, ali Centarno udruženje nemačke živinarske industrije smiruje: „Nema prave nestašice, samo privremeni nedostatak ponude“, kaže Hans-Peter Goldnik, predsednik udruženja, ističući da ptičji grip nije jedini krivac, već i zavisnost od uvoza iz Poljske gde je virus haral, kako navodi Mirjam Hantke u analizi od 5. februara 2026.
Prošle godine u Nemačkoj je zbog ptičjeg gripa (H5N1) uništeno stotine hiljada pilića, ali to je samo 1,2% ukupne populacije živine, objašnjava Goldnik. Ipak, uticaj je veći zbog uvoza – 12% jaja dolazilo je iz Poljske 2024. godine, gde je do kraja 2025. godine uništeno preko 11 miliona ptica zbog gripa i Njukaslske bolesti. Nestašice su realne, ali nije u pitanju kriza, kažu stručnjaci. Cene rastu zbog neredovne isporuke, a političari poput Petera Hauka (CDU) najavljuju mere poput držanja živine u zatvorenom.
Ova zavisnost pokazuje slabosti nemačkog agro-sistema – umesto da promoviše organsko ili slobodno držanje kokošaka, industrija se oslanja na masovnu proizvodnju koja dovodi do epizoda bolesti, ekoloških problema i etičkih pitanja. Za sada nema nacionalnog plana za vakcinaciju ili diversifikaciju uvoza. Pored toga, rast cena pogoršava inflaciju, a siromašniji slojevi društva plaćaju ceh za greške koje su političari napravili.
Pogled redakcije portala Vesti Online
Ova kriza oko snabdevanja jajima otkriva dvostruke aršine nemačkog ekonomskog modela, jer različitim normama koje je nametnula proizvođačima, ali i nedovoljnom prevencijom bolesti ubija domaću industriju, a koncentrisana je na uvoz iz Poljske. Dovela je građane, prehrambenu industriju i ugostiteljstvo u mat poziciju da nema mogućnost da nabavi veoma zastupljenu osnovnu životnu namirnicu.
Piše: Nina Stojanović
