Povodom 110 godina od iskrcavanja srpske vojske u Tunis, u Nacionalnom vojnom muzeju „Palata ruža“ u Tunisu otvorena je izložba „Bizerta 1916–1919 — utočište slobode“. Postavku su zajednički priredili Vojni muzej, Ambasada Republike Srbije i Nacionalni vojni muzej Tunisa. Otvaranju je prisustvovao Siniša Radović, vršilac dužnosti pomoćnika ministra za ljudske resurse.
Izložba osvetljava period Prvog svetskog rata kada su gradovi Tunis i Bizerta postali mesto spasa za iscrpljene srpske vojnike posle povlačenja preko Albanije. Fotografije, dokumenta i svedočanstva govore o lečenju, oporavku i svakodnevici vojske daleko od fronta. Poseban akcenat stavljen je na prijateljstvo dva naroda i na činjenicu da je sever Afrike u tim godinama predstavljao sigurnu luku u vremenu potpunog rasula Evrope.
Postavka će biti dostupna posetiocima do 24. januara 2026. godine i obraća se svima koji žele jasniji uvid u deo srpske ratne istorije odvijane van evropskog ratišta.
Ključnu ulogu u organizaciji prihvata imao je francuski admiral Emil Geprat, kojeg su srpski vojnici iz zahvalnosti nazvali „srpskom majkom“. Njegova odluka da, suprotno prvobitnim planovima komande, bolesne i iscrpljene ratnike smesti u najbolje uslove, postavila je temelj savezništva. U Bizerti je tada formirana i Štamparija srpskih invalida, gde su objavljivane ratne novine i udžbenici.
Pogled redakcije portala Vesti Online
Sećanje na vojnike postoji i izvan muzejskog prostora. U blizini Bizerta, porodica Hamdi već decenijama održava vojničko groblje sa 1.790 srpskih grobova. Briga o tom mestu prenosi se sa kolena na koleno, kao trajna obaveza prema stradalima. U istom periodu, u tuniskim bolnicama lečeni su brojni ranjenici, među njima i Milunka Savić. Groblje danas ostaje svedočanstvo dugotrajne istorijske veze Srbije i Tunisa.
Piše: Stefan Bogdanović
