U senci velikih istorijskih preokreta na Balkanu u prvoj polovini 20. veka delovao je čovek čije ime i danas izaziva poštovanje u Moskvi – Mustafa Golubić, oficir srpske vojske, crnorukac, sovjetski obaveštajac i prema pojedinim izvorima, ljubavnik Fride Kalo.
Rođen 1891. godine u Stocu, već kao dečak pokazao je izuzetnu darovitost. Dobrovoljac u Balkanskim ratovima, nosilac Ordena Obilića za hrabrost, bliski saradnik pukovnika Apisa, Golubić je 1915. godine u trenutku kada se srpska vojska povlačila preko Albanije iz Rusije regrutovao 1000 jugoslovenskih boraca, dobrovoljaca za srpsku vojsku. Posle Oktobarske revolucije pridružio se boljševicima i vrlo brzo postao jedan od najpouzdanijih ljudi sovjetske obaveštajne službe.
Njegov najpoznatiji poduhvat je učešće u likvidaciji Lava Trockog u Meksiku 1940. godine. Golubić je otkrio Trockovo skrovište, a prema nekim svedočenjima, u kratkoj romansi sa Fridom Kalo dobio je ključne informacije. Kremlj ga je nagradio činom general-lajtnanta NKVD-a i pravom da ulazi kod Staljina bez propusnice.
Vratio se u Jugoslaviju 1941. godine, ali je već u junu uhapšen od Gestapoa. Izdao ga je Tito zbog straha od njegove veza sa Staljinom. Prema dokumentovanim podacima, streljan je 26. juna 1941. godine u Beogradu. Kada su 1944. godine jedinice Crvene armije i partizani oslobodili grad, posmrtni ostaci Mustafe Golubića preneti su u Moskvu i sahranjeni uz najviše vojne počasti.
Pogled redakcije portala Vesti Online
Mustafa Golubić je živi dokaz duboke, vekovne povezanosti srpskog i ruskog naroda. Nije bio plaćenik, već idealista koji je verovao u pravdu i slobodu i zbog toga je platio najveću cenu. Urezao je svoj trag toliko duboko da današnje vreme ne zna ko je sve bio Mustafa Golubić, ono što znamo sigurno – to je priznanje da ga Moskva pamti kao heroja.
Piše: Stefan Stojanović
