Na lokalitetu Novosel kod sela Malča, arheolozi niškog Zavoda za zaštitu spomenika kulture napravili su istorijski iskorak. Tokom radova na trasi železničke obilaznice, otkriveni su ostaci naselja i grobovi starčevačke kulture stari oko 8.000 godina. Pronalazak je prvi put na mapi Niša identifikovao tragove sahranjivanja iz ovog dalekog perioda.
Istraživanja, sprovedena u sklopu priprema za infrastrukturne radove, donela su jedan od najvažnijih nalaza u novijoj srpskoj arheologiji. Grobne celine predstavljaju najjužnije zabeležene primere ove kulture, koji bi bez izgradnje obilaznice ostali zauvek sakriveni ispod njiva i obradivih površina.
Starčevačka kultura, koja prethodi vinčanskoj, obuhvatala je centralni Balkan i donju Panoniju tokom ranog i srednjeg neolita. Naselja su činile specifične zemunice, a njihovi stanovnici ostali su upamćeni kao pioniri poljoprivrede koji su veštinu zemljoradnje doneli iz Anatolije pravo u Evropu.
Pronađeni skeletni ostaci postaju predmet antropoloških i genetskih analiza, dok slojevitost terena svedoči o dugom kontinuitetu života od neolita do antike. Područje Malče, sada pruža i dragocen uvid u do sada slabo poznate pogrebne običaje najstarijih stanovnika Balkana.
Pogled redakcije portala Vesti Online
Zaštitna istraživanja na trasi nove niške železničke obilaznice, projekta koji izmešta vozove iz centra i ubrzava saobraćaj ka Beogradu, otkrila su dragocene tragove prošlosti. Dok se na površini gradi moderna infrastruktura dugačka 22,5 kilometara, ispod zemlje se otvaraju slojevi života stari osam milenijuma. Nalazi na lokalitetu Novosel potvrđuju da razvoj i nasleđe mogu opstati zajedno, čuvajući identitet ovog prostora dok se on istovremeno modernizuje za buduće generacije.
Piše: Stefan Bogdanović
