Srpski odbrambeni pas, poznat pod skraćenicom SOP, vezuje se za obnovu srednjovekovne rase koja se u izvorima pominje kao srpski ili Dušanov mastif.
Prvi zapisi o takvom psu pojavljuju se sredinom 14. veka u doba vladavine cara Dušana, kada se srpska država prostirala od srednjeg Podunavlja do Svete Gore. Razvoj snažne vojske podrazumevao je i selekciju posebnih pasa, namenjenih borbenim i zaštitnim zadacima.
U tom periodu korišćeni su snažni moloski psi, dobijeni ukrštanjem napuljskih mastifa sa drugim rasama. Plaćenici u carskoj službi donosili su takve pse, a njihova primena brzo je našla mesto u vojnim formacijama. Tokom srednjeg veka posebne jedinice borbenih pasa korišćene su protiv pešadije i konjice, sa ciljem da se neutrališu strelci i omogući prodor konjaničkih snaga.
Posle smrti cara Dušana, rasa je nastavila da postoji i na dvorovima i među narodom. Predanja je vezuju i za Kosovsku bitku, gde se u epskoj poeziji pominje pod imenom „ljuti lavovi“. Vremenom je ratna uloga potisnuta, a pas je sve češće korišćen za ličnu zaštitu i čuvanje.
Tokom 20. veka rasa je gotovo nestala. Kao poslednji zabeleženi primerak navodi se pas koji je uginuo 1960. godine na planini Radan.
Obnova rase pokrenuta je krajem 20. veka. Nenad Gavrilović sa Romanije je deceniju radio na pažljivoj selekciji i ukrštanju vukova, tornjaka, napuljskih mastifa, rotvajlera i američkih stafordskih terijera. Rezultat procesa bio je oblikovanje savremenog srpskog odbrambenog psa, a 1991. godina uzima se kao trenutak njegovog konačnog formiranja.
Izrazito je vezan za vlasnika, snažno zaštitnički i nepoverljiv prema strancima. Stabilan je, lako se dresira i miran je u prisustvu dece.
Pogled redakcije portala Vesti Online
Snaga i vernost izdvajaju ga kao pouzdanog čuvara, uvek spremnog da zaštiti porodicu i da bez oklevanja reaguje na svaku pretnju. Mužjaci dostižu visinu do 75 cm i težinu do 70 kg, što im daje impozantnu pojavu koja sama po sebi uliva sigurnost. Reč je o psu koji ne gradi odnos samo kroz ulogu čuvara, već kao najbolji prijatelj čoveka.
Piše: Stefan Bogdanović
