Krvava litija iz jula 1937. godine ostala je upamćena kao jedan od najtežih i najsramotnijih obračuna države sa sopstvenim narodom i Crkvom u modernoj srpskoj istoriji. Tog 19. jula, u samom srcu Beograda, žandarmerija je pendrekom i kundakom nasrnula na sveštenstvo i vernike Srpske pravoslavne crkve, koji su u molitvenoj povorci krenuli od Saborne crkve ka Hramu Svetog Save, protestujući protiv Konkordata – ugovora države sa Vatikanom, doživljenog kao udar na crkveni i državni suverenitet.
Povod litije bila je i teška bolest tadašnjeg poglavara SPC Patrijarha Varnave, za čije je zdravlje narod uznosio molitve. Međutim, na raskrsnici Kralja Petra i Kneza Mihaila, povorku je dočekala policija pod komandom Dragomira Jovanovića. Usledio je brutalan napad, povređeni su episkopi, sveštenici i vernici, crkveni barjaci su cepani, a Beograd je svedočio scenama koje su duboko potresle javnost.
Krvava litija dodatno je rasplamsala Konkordatsku krizu i razotkrila dubok jaz između naroda i vlasti. Samo nekoliko dana kasnije, 23. jula 1937. patrijarh Varnava je preminuo, iste večeri kada je Konkordat izglasan u Skupštini, što je u narodu izazvalo sumnje i nemir. Pod pritiskom javnosti i odlučnim stavom SPC, koja je posegla i za ekskomunikacijom poslanika, vlada Milana Stojadinovića bila je prinuđena da odustane od daljeg sprovođenja sporazuma u Senatu.
Pogled redakcije portala Vesti Online
Krvava litija nas podseća kako su narod i crkva stali u odbranu pravoslavlja i sopstvene zemlje. Branili su ono sto su i nasi preci vekovima.
Piše: Stefan Stojanović
