Svetosavska akademija u Kumanovu, značajnom mestu za istorijat Srba u današnjoj Severnoj Makedoniji, održana je sinoć uprkos antisrpskoj hajci na društvenim mrežama, pa i napadima na jedini bilbord kojim je skup najavljen.
Jedan od najviših rukovodilaca iz Vlade Severne Makedonije, nesrpske nacionalnosti, istakao je da je „potvrđen status najvažnijeg kulturnog i političkog događaja za Srbe u Severnoj Makedoniji, uz prisustvo najvišeg državnog i crkvenog vrha“, uz napomenu da je ove godine naglasak bio na još čvršćim vezama Srba sa maticom i zajedničkom regionalnom nastupu.
Kao izaslanik predsednika Srbije Aleksandra Vučića, pokrovitelja događaja, prisustvovao je ministar Đorđe Milićević, poručivši da „Srbi van matice nisu periferija, već srce istog naroda“. Prisutni su bili i visoki zvaničnici ministarstava odbrane i kulture, kao i Nenad Stevandić, predsednik Skupštine Republike Srpske.
Milićević je naglasio da narod čuva identitet gde god da živi, ali da ga obogaćuje iskustvom zajedničkog života sa drugima, dodajući da svetosavlje „nije zatvaranje u sebe, već otvorenost, dijalog i spremnost na miran zajednički život“. Ovakvi susreti, rekao je, važni su jer podsećaju da se identitet ne čuva sukobima, već kulturom, obrazovanjem i duhovnošću.
Akademiji je prisustvovao potpredsednik Vlade Severne Makedonije i ministar za odnose sa zajednicama Ivan Stoilković, koji je u govoru istakao da je kontinuitet ove proslave, koja traje 18 godina, dokaz stabilnosti srpske zajednice.
Poseban značaj dalo je učešće visokih dostojanstvenika Srpske i Makedonske pravoslavne crkve, što je prema rečima sagovornika, simbol jedinstva nakon dobijanja tomosa Makedonskoj crkvi od strane SPC. Najavljeno je i da će večeras u Skoplju biti održana još jedna akademija posvećena Svetom Savi.
Centralni deo svečanosti bila je dodela Svetosavske povelje, najvišeg priznanja srpskog naroda u ovoj zemlji, uručene pojedincima koji su doprineli očuvanju srpskog identiteta. Prošlogodišnji dobitnik bio je aktuelni ministar kulture Nikola Selaković, dok su ove godine priznanja pripala pre svega kulturnim radnicima i humanitarcima iz lokalne zajednice, manje poznatim široj javnosti.
Kao i prethodnih godina, Skoplje, Kumanovo i Tetovo bili su ukrašeni bilbordima sa likom Svetog Save. Natpisi poput „Put koji vodi u život“ i „Srećan praznik, braćo Srbi“, na srpskom jeziku, bili su vidljivi i na prilazima Makedonskom narodnom pozorištu u Skoplju.
Kontroverze na društvenim mrežama ni ovoga puta nisu izostale. Sagovornik navodi da su se „najžešća prepucavanja“ vodila na mreži X, gde su pojedini makedonski nacionalistički nalozi objavljivali fotografije bilborda uz komentare tipa „Da li je ovo Skoplje ili Niš?“ i „Zaboravili ste da je ovo nezavisna država“. Srpska zajednica je, dodaje, odgovarala podsećanjem na pomoć Srbije tokom vakcinacije i ekonomske krize, uz heštegove #HvalaSrbijo i #SvetiSavaSkoplje.
Pogled redakcije portala Vesti Online
Prema istim navodima, botovi i korisnici iz Bugarske koristili su snimke sa akademije da kritikuju makedonsku vlast zbog navodne „potčinjenosti Beogradu“, nazivajući manifestaciju „jugoslovenskom provokacijom“. Bilo je, kaže sagovornik i izolovanih uvredljivih komentara na Facebook stranicama medija koji su prenosili događaj, ali je moderacija brzo reagovala, a skup je protekao bez ijednog fizičkog incidenta.
Piše: Siniša Kostić
