Nemačka privreda se suočava sa stagnacijom, industrijskim otkazima i rastućim socijalnim tenzijama, a iz savezne kase se tiho, ali uporno, iznose stotine miliona evra i to van granica zemlje. Prema podacima Savezne agencije za zapošljavanje, tokom 2025. godine u inostranstvo je prebačeno čak 528 miliona evra na ime dečjeg dodatka, što je novi istorijski rekord.
Pre petnaestak godina, ove isplate su iznosile svega 35,8 miliona evra. Danas su skoro petnaest puta veće. Zvanično objašnjenje je poznato – povećane stope dečjeg dodatka i pravo radnika iz EU i trećih zemalja da ostvaruju socijalna davanja. Nezvanično međutim, sve češće se govori o gubitku kontrole i sistemu koji više ne zna kome, gde i zašto plaća.
Savezna agencija pokušava da umanji sumnje u zloupotrebe, tvrdeći da uplata na strani račun ne znači nužno da dete živi van Nemačke. Formalno tačno. Politički i društveno, to objašnjenje sve teže prolazi kod građana koji gledaju kako se škole zatvaraju, infrastruktura propada, a porezi rastu.
Posebno upada u oči podatak da je od 17,6 miliona dece za koju se isplaćuje dodatak, gotovo četiri miliona poseduje strano državljanstvo. Više od 22% ukupnih sredstava odlazi porodicama koje nisu nemačkog porekla. U isto vreme, Nemačka beleži pad nataliteta među domaćim stanovništvom i sve veći pritisak na socijalne fondove.
Kritike dolaze i iz političkog spektra. Opoziciona stranka Alternativa za Nemačku traži da se isplate u inostranstvo usklade sa lokalnim troškovima života i da se prekine praksa slanja punog iznosa u zemlje sa znatno nižim standardom. Bez obzira na to da li se neko slaže sa AfD-om ili ne, pitanje koje postavljaju deli sve veći broj Nemaca – kako država koja se zadužuje i štedi na sopstvenim građanima može sebi da priušti ovakav luksuz?
Dodatni pritisak na sistem donosi i rat u Ukrajini. Ukrajinske izbeglice imaju pravo na dečji dodatak uz osnovnu pomoć, a već 2024. godine Nemačka je isplatila više od 1,14 milijardi evra za preko 337.000 ukrajinske dece. To je pravno utemeljeno, ali politički eksplozivno u zemlji koja ulazi u period dugotrajne ekonomske slabosti.
Važno je naglasiti da su ove isplate zakonski obezbeđene na nivou Nemačke i Evropske unije. Stranci koji žive i rade u Nemačkoj, kao i nemački državljani u inostranstvu, imaju pravo na dečji dodatak.
Pogled redakcije portala Vesti Online
Nemačka, nekada simbol discipline, industrijske snage i racionalne socijalne politike, danas sve više liči na državu koja upravlja autopilotom dok joj rezervoari cure. Slanje pola milijarde evra dečjeg dodatka u inostranstvo nije samo fiskalno pitanje, već znak dublje krize državnog upravljanja i političke hrabrosti. Zemlja koja ne ume da povuče jasnu granicu između solidarnosti i samouništenja rizikuje da izgubi i jedno i drugo.
Piše: Nina Stojanović
