Navršavanje 99 godina od smrti Jovana Cvijića prilika je za osvrt na rad koji je postavio temelje moderne geografije u Srbiji i Evropi. Njegov opus, zasnovan na terenskim istraživanjima i institucionalnom radu, ostavio je trajan i međunarodno priznat doprinos nauci.
Rođen 12. oktobra 1865. u Loznici, prve godine obrazovanja vezao je za rodni kraj, a potom za Šabac i Beograd, gde je gimnaziju završio 1884. godine. Planirana lekarska karijera ostala je neostvarena zbog izostanka stipendije, pa se opredelio za geografiju. Već tokom studija izdvajao se terenskim radom i istraživačkom ozbiljnošću, a prvi naučni rad objavio je 1887. u „Prosvetnom glasniku“.
Doktorske studije završio je u Beču 1893. godine, odbranivši rad „Krški fenomen“. Povratkom u Srbiju dobio je profesorsko mesto na Velikoj školi, tada najvišoj obrazovnoj instituciji u zemlji. Već 1894. pokrenuo je Geografski zavod i časopis „Pregled geografije“, stvarajući organizovanu osnovu za razvoj discipline.
Pretvaranjem Velike škole u Univerzitet 1905. godine postaje redovni profesor. Njegovo stručno znanje dobija širi značaj na Mirovnoj konferenciji u Parizu 1919. gde kao šef etnografske sekcije srpske delegacije učestvuje u oblikovanju granica nove države, posebno u oblastima Banata, Bačke i Dalmacije. Utemeljio je antropogeografiju proučavanjem porekla stanovništva i tipova balkanskih oblasti a knjiga „Balkansko poluostrvo“ predstavlja njegovo ključno delo.
Preminuo je u Beogradu 16. januara 1927. godine, a među trajnim doprinosima ostaje i osnivanje Srpskog planinarskog društva, kao izraz uverenja da se prostor najbolje upoznaje neposrednim boravkom u prirodi.
Pogled redakcije portala Vesti Online
Njegov naučni prestiž potvrđen je zlatnom medaljom „Kalam” Američkog geografskog društva i počasnim doktoratima Sorbone i Karlovog univerziteta. Danas se u njegovom domu u Beogradu nalazi Muzej Jovana Cvijića, koji čuva autentični ambijent u kojem je stvarao, dok njegovo ime nose brojne škole, ulice i najviši vrh planine Rudnik.
Piše: Stefan Bogdanović
