Dana 11. januara 1894. godine, u vreme kada se srpsko ime u Americi tek oblikovalo kroz težak rad i borbu za opstanak, monah Jovan Dabović započeo je podizanje Crkve Svetog Save u Džeksonu, prve srpske pravoslavne crkve na američkom kontinentu. Time su Srbi u Sjedinjenim Državama dobili ne samo bogomolju, već i duhovni oslonac, simbol identiteta i dokaz da ni na drugom kraju sveta nisu spremni da se odreknu svoje vere, tradicije i narodnog pamćenja.
Jovan Dabović, dete srpskih doseljenika iz Risna u Boki Kotorskoj, bio je jedan od pionira srpske pravoslavne misije u Americi. Iz San Franciska je obilazio rasute srpske zajednice, sakupljao pomoć, bodrio narod i radio na tome da se Srbi organizuju oko crkve kao temelja svog opstanka. Njegov rad predstavljao je spoj duhovne misije i nacionalne odgovornosti, u vremenu kada srpska država još nije imala snagu da sistematski brine o dijaspori.
Crkva Svetog Save u Džeksonu izgrađena je u okrugu Amador, koji je krajem 19. veka imao značajan broj Srba, pristiglih uglavnom tokom zlatne groznice u Kaliforniji. Još 1886. i 1887. godine osnovali su crkvenu zajednicu i sopstvenim sredstvima kupili zemljište, svesni da bez hrama nema ni zajednice, ni trajanja. Hram je prvobitno građen kao tipična pravoslavna crkva, jednostavna, ali dostojanstvena, a kasnije je tokom decenija menjao izgled, prilagođavajući se vremenu i potrebama parohije.
Ova crkva ubrzo je postala mnogo više od mesta bogosluženja. Bila je centar okupljanja, mesto gde su se sklapali brakovi, krštavala deca, ispraćali umrli, ali i gde se razgovaralo o sudbini Srbije, Balkana i srpskog naroda. U doba bez savremenih komunikacija, Crkva Svetog Save bila je živa veza sa otadžbinom.
Pogled redakcije portala Vesti Online
Danas se Crkva Svetog Save u Džeksonu smatra istorijskim spomenikom i simbolom početka organizovanog srpskog crkvenog života u SAD. Ona svedoči da su Srbi među prvim pravoslavnim narodima koji su institucionalno utemeljili svoju Crkvu na američkom tlu, ostavljajući trajni pečat u istoriji pravoslavlja u Novom svetu.
